{"id":5659,"date":"2019-03-15T12:00:24","date_gmt":"2019-03-15T11:00:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.krakow.szarytki.pl\/?p=5659"},"modified":"2023-01-01T19:19:34","modified_gmt":"2023-01-01T18:19:34","slug":"spacer-po-kosciele-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.krakow.szarytki.pl\/?p=5659","title":{"rendered":"Spacer po ko\u015bciele"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

W szeregu cennych i wiekowych zabytk\u00f3w krakowskich, nasz dom i ko\u015bci\u00f3\u0142 nie nale\u017c\u0105 do najstarszych, wr\u0119cz przeciwnie<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

– budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a rozpocz\u0119to zaledwie 150<\/strong> lat temu!  Jednak wszelkie walory religijne, historyczne i artystyczne zach\u0119caj\u0105 do odwiedzenia tego zak\u0105tka.
<\/p>\n\n\n\n

\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa przy domu prowincjalnym si\u00f3str mi\u0142osierdzia<\/strong>
<\/h3>\n\n\n\n

to pierwsza w Krakowie \u015bwi\u0105tynia po\u015bwi\u0119cona Sercu Jezusowemu. Kr\u00f3luje w niej Matka Boska Kr\u00f3lowa Serca Jezusowego<\/strong> z kilkunastoletnim Dzieci\u0105tkiem <\/strong>wskazuj\u0105cym na Serduszko<\/strong>.  \u201eNazywamy J\u0105 Kr\u00f3low\u0105 Serca Jezusowego, poniewa\u017c Ona sta\u0142a si\u0119 szafark\u0105 zas\u0142ug i bogactw Serca Swego Syna\u201d (E. Hanter)<\/em><\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Historia ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Fundacj\u0119 Domu Centralnego Si\u00f3str Mi\u0142osierdzia utworzy\u0142 biskup Ludwik \u0141\u0119towski<\/strong>. Tu znajdowa\u0142y si\u0119 m. in. mury starego ko\u015bcio\u0142a pod wezwaniem \u015bw. Szymona i Judy (ko\u015bci\u00f3\u0142 pochodzi\u0142 z czas\u00f3w Stefana Batorego i by\u0142 bardzo zniszczony, zamieniony na spichlerz zbo\u017ca). By\u0142 tam tak\u017ce zmursza\u0142y budynek dawnego szpitala. Ksi\u0105dz Biskup przeprowadzi\u0142 gruntowny remont i przebudow\u0119 od fundament\u00f3w budynku i tak powsta\u0142 jednopi\u0119trowy budynek z niewielkim ko\u015bcio\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Dope\u0142nieniem tych prac by\u0142o wzniesienie (po \u015bmierci biskupa) nowego ko\u015bcio\u0142a <\/strong>w latach 1869 \u2013 1871. <\/strong>Plany opracowa\u0142 architekt Filip Pokuty\u0144ski<\/strong> – profesor architektury w Krakowskiej Szkole Technicznej. Prace budowlane rozpocz\u0119to 3 maja 1869 r., a 28 czerwca ks. wizytator Piotr Soubieille po\u015bwi\u0119ci\u0142 kamie\u0144 w\u0119gielny. Pracami kierowali budowniczowie Matusi\u0144ski i Zieli\u0144ski.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\n

W zimie 1870 roku Pokuty\u0144ski zosta\u0142 przeniesiony s\u0142u\u017cbowo do Lwowa. Chcia\u0142 wycofa\u0107 si\u0119 z budowy ko\u015bcio\u0142a, ale s. Talbot (wizytatorka szarytek) sprzeciwi\u0142a si\u0119 temu i kaza\u0142a mu poza godzinami pracy przygotowywa\u0107 plany szczeg\u00f3\u0142owych rob\u00f3t przy pomocy wynaj\u0119tego rysownika i przesy\u0142a\u0107 do Krakowa. Sprawdza\u0142a je osobi\u015bcie i pilnowa\u0142a wykonania zlece\u0144. Pokuty\u0144ski przysy\u0142a\u0142 nie tylko plany budowy, ale i plany o\u0142tarzy, konfesjona\u0142\u00f3w i balustrady do komunii \u015bw. dostosowanych do stylu ko\u015bcio\u0142a. Budowa nowego ko\u015bcio\u0142a sta\u0142a si\u0119 g\u0142o\u015bna w ca\u0142ym Krakowie. \u201eCzas\u201d<\/em> i inne czasopisma g\u0142osi\u0142y fam\u0119 o jego pi\u0119kno\u015bci. Pokuty\u0144ski pisa\u0142 do s.Talbot: \u201eto, \u017ce kaplica si\u0119 podoba to jest jego nagrod\u0105, ale zas\u0142uga nale\u017cy si\u0119 siostrze Wizytatorce, bo ona prowadzi\u0142a go w tym wa\u017cnym przedsi\u0119wzi\u0119ciu\u201d<\/em>. Za projekt ko\u015bcio\u0142a Pokuty\u0144ski otrzyma\u0142 odznaczenie papieskie.<\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po\u015bwi\u0119cenia ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/a> dokona\u0142 nuncjusz z Wiednia abp Marian Falcinelli Antoniacci 17 wrze\u015bnia 1871 r.<\/p>\n\n\n\n

Z ko\u015bcio\u0142em si\u00f3str mi\u0142osierdzia zwi\u0105zana by\u0142a uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia \u015bwiata Naj\u015bwi\u0119tszemu Sercu<\/strong> zapowiedziana przez papie\u017ca Piusa IX na 16 czerwca 1875 r. W tym dniu o godz. 17:00 z naszego ko\u015bcio\u0142a wyruszy\u0142a uroczysta procesja na Rynek G\u0142\u00f3wny. Uczestnik\u00f3w liczono z g\u00f3r\u0105 50 tys. os\u00f3b, co w por\u00f3wnaniu z \u00f3wczesn\u0105 populacj\u0105 Krakowa (55.515 os\u00f3b) by\u0142o liczb\u0105 imponuj\u0105c\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/h3>\n\n\n
\n
\"\"
Wyj\u015bcie Procesyi z Ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Barbary w Krakowie, 1884, H. LIPI\u0143SKI, fotograwiura<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Opis w „Kronice”: https:\/\/www.krakow.szarytki.pl\/?page_id=5499<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Fragment „Przegl\u0105du Lwowskiego”https:\/\/www.krakow.szarytki.pl\/?page_id=5501<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Architektura ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa jest praktycznie niewidoczny od strony ul. Warszawskiej. Na jego obecno\u015b\u0107 wskazuje widoczna z daleka wie\u017ca na sygnaturk\u0119, z czterema tarczami zegarowymi, nakryta blaszanym dachem. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wybudowany na planie krzy\u017ca \u0142aci\u0144skiego w stylu neoroma\u0144skim<\/strong>. Wn\u0119trze sk\u0142ada si\u0119 z jednej, dwuprz\u0119s\u0142owej nawy, tr\u00f3jprz\u0119s\u0142owego transeptu oraz w\u0119\u017cszego od nawy, jednoprz\u0119s\u0142owego prezbiterium zako\u0144czonego absyd\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie ko\u015bcio\u0142a sprzed 1888 r. – widok od ogrodu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Pod prezbiterium znajduje si\u0119 krypta z zewn\u0119trznym wej\u015bciem, a w niej sarkofag z zabalsamowanym cia\u0142em bp \u0141\u0119towskiego. Biskup zmar\u0142 w 1868 r. i pochowany zosta\u0142 na Wawelu, ale w testamencie prosi\u0142, aby m\u00f3g\u0142 spoczywa\u0107 w ko\u015bciele si\u00f3str mi\u0142osierdzia. \u017byczenie to spe\u0142niono po wybudowaniu ko\u015bcio\u0142a, w 1872 r. Natomiast serce fundatora umieszczono w srebrnej puszce w niszy wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Sarkofag bpa \u0141\u0119towskiego<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest orientowany. Od strony wschodniej poprzedza go kruchta, ponad ni\u0105 znajduje si\u0119 ch\u00f3r. Nawa z transeptem oraz kruchta nakryte s\u0105 sklepieniem krzy\u017cowo-\u017cebrowym na gurtach, Natomiast prezbiterium, ch\u00f3r i zakrystia przykryte s\u0105 sklepieniem krzy\u017cowym, kt\u00f3re wspiera si\u0119 na przy\u015bciennych filarach z p\u00f3\u0142kolumnami o charakterystycznych kostkowych kapitelach (kapitele w ko\u015bciele wykona\u0142 ojciec Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, rze\u017abiarz Franciszek Wyspia\u0144ski).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Prezbiterium o\u015bwietlaj\u0105 cztery wysokie okna umieszczone w \u015bcianie absydy, w dekoracyjnych arkadkach. W \u015bcianach bocznych ko\u015bcio\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 nieco wy\u017csze, p\u00f3\u0142koliste otwory okienne, zdobione gzymsami, laskowaniami i czterolistnymi maswerkami.<\/p>\n\n\n\n

Wej\u015bcie do \u015bwi\u0105tyni znajduje si\u0119 we wschodniej \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a. Wewn\u0105trz \u015bcian\u0119 t\u0105 tworz\u0105 dwie kondygnacje potr\u00f3jnych p\u00f3\u0142kolistych arkad, a otw\u00f3r wej\u015bciowy umieszczono w dolnej \u015brodkowej arkadzie, arkady boczne natomiast s\u0105 \u015blepe.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Dekoracje ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Autorami bogatej polichromii wykonanej w 2. po\u0142owie XIX wieku <\/strong>s\u0105 trzej bracia, malarze wiede\u0144scy J\u00f3zef, Karol i Ignacy Sch\u00f6nbrunnerowie oraz Fryderyk Staudinger. Na dekoracj\u0119 malarsk\u0105 <\/strong>sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 dwie du\u017ce sceny figuralne<\/a><\/strong> na \u015bcianach bocznych prezbiterium, grupa anio\u0142\u00f3w<\/strong><\/a> w konsze absydy, medaliony<\/strong> z wyobra\u017ceniami \u015bwi\u0119tych, w uj\u0119ciu p\u00f3\u0142postaciowym, rozmieszczone po jednym w ka\u017cdym polu sklepienia: w prezbiterium – czterech Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a<\/a><\/strong>, w nawie i cz\u0119\u015bci \u015brodkowej transeptu – dwunastu Aposto\u0142\u00f3w<\/a><\/strong>, w prz\u0119s\u0142ach bocznych \u2013 osiem postaci polskich \u015awi\u0119tych<\/strong><\/a>, trzy medaliony na \u0142uku t\u0119czowym<\/strong><\/a>, posta\u0107 \u015bw. Piotra na \u015bcianie wschodniej powy\u017cej ch\u00f3ru muzycznego oraz polichromia ornamentalna<\/strong><\/a> wype\u0142niaj\u0105ca w ca\u0142o\u015bci pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015bcian i detale architektoniczne. Na sklepieniu wymalowano gwia\u017adziste niebo z elementami z\u0142oconymi. Przestawienia figuralne s\u0105 wykonane w technice fresku, a partie ornamentalne temper\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wyposa\u017cenie ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

O\u0142tarze <\/strong>wg projektu Filipa Pokuty\u0144skiego wykonano w wiede\u0144skiej firmie Franciszka Jobsta. W nawie ko\u015bcio\u0142a ustawiona
jest ambona<\/strong> \u2013 dzie\u0142o tego\u017c artysty. Ambona wsparta jest na wi\u0105zce kolumienek o kostkowych kapitelach, podobnych do tych, kt\u00f3re wie\u0144cz\u0105 przy\u015bcienne kolumny. Korpus zdobi\u0105 p\u0142askorze\u017abione przedstawienia czterech Ewangelist\u00f3w. Poza tym w ko\u015bciele ustawione s\u0105 dwurz\u0119dowe stalle dekorowane motywem bogato profilowanych arkadek, \u0142awki, r\u00f3wnie\u017c zdobione a\u017curowym arkadowaniem oraz ornamentem w stylu rocaille po bokach.<\/p>\n\n\n\n

Stacje drogi krzy\u017cowej <\/strong>po\u015bwi\u0119ci\u0142 w 1872 r. kustosz OO. Bernardyn\u00f3w ze Stradomia O. Modest \u015acie\u017cko. S\u0105 to gipsowe, polichromowane p\u0142askorze\u017aby sygnowane nazwiskiem \u201eRaff\u201d, wykonane w Pary\u017cu w 2. po\u0142owie XIX wieku. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
COPYRIGHT BY JAKUB SLIWA<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

W wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a umieszczono trzy dzwony <\/strong>sprowadzone z Neustadt pod Wiedniem: sze\u015b\u0107set kilogramowy dzwon nosz\u0105cy Imi\u0119 \u201eMaryja\u201d, dwustukilogramowy \u201eJ\u00f3zef\u201d i stusiedmiokilowy \u201eWincenty\u201d. W 1916 r. wojsko zaj\u0119\u0142o najwi\u0119kszy dzwon. Drugi dzwon zabrano w 1917 r. <\/p>\n\n\n\n

Do 1945 w oknach ko\u015bcio\u0142a znajdowa\u0142y si\u0119 witra\u017ce<\/strong>, wykonane w 1871 w firmie Carla Geylinga w Wiedniu \u2013 do dzi\u015b zachowa\u0142a si\u0119 jedynie bordiura o dekoracji ro\u015blinnej oraz maswerkowe zwie\u0144czenia z motywem krzy\u017ca i rozetek.<\/p>\n\n\n\n

<\/h2>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
COPYRIGHT BY JAKUB SLIWA<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
COPYRIGHT BY JAKUB SLIWA<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Figury <\/strong>pochodz\u0105 z Pary\u017ca z firmy Bouasse-Lebel. Figur\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Kr\u00f3lowej Serca Jezusowego z ma\u0142ym
Jezusem ozdobiono koronami ze z\u0142oconego srebra wykonanymi przez firm\u0119 Leroux<\/em> et Mont<\/em> w Pary\u017cu. Postaci umieszczono na tle promienistej glorii. <\/p>\n\n\n\n

Figur\u0119 Panny Mo\u017cnej \/Virgo Potens\/ na stylowym postumencie umieszczono na skrzy\u017cowaniu nawy prawej. Na niskiej mensie oraz po bokach ustawione s\u0105 jeszcze rze\u017aby anio\u0142\u00f3w trzymaj\u0105cych kandelabry<\/strong>, wykonane pod koniec XIX wieku, sygnowane nazwiskiem A. Tomaszewski. Na antepedium o\u0142tarza widzimy namalowane na z\u0142otych t\u0142ach postaci Chrystusa, czterech ewangelist\u00f3w oraz \u015bwi\u0119tych: Wincentego a Paulo i J\u00f3zefa.<\/p>\n\n\n\n

<\/h2>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

W ko\u015bciele znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c malowane przez s. Amali\u0119 Rerutkiewicz w 2. po\u0142owie XIX wieku portrety \u015bwi\u0119tych <\/strong>czczonych przez szarytki \u2013
francuskiej \u015bwi\u0119tej i za\u0142o\u017cycielki zgromadzenia: \u015aw. Ludwiki de Marillac (umieszczony w ko\u015bciele w 1934 r.) \u2013 nad figur\u0105 \u015bw. J\u00f3zefa, oraz \u015bw. Katarzyny Labour\u00e9 \u2013 powy\u017cej rze\u017aby \u015bw. Wincentego<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Organy <\/strong> pierwotnie znajdowa\u0142y si\u0119 w kaplicy misjonarzy na Olczy w Zakopanem. Zosta\u0142y wybudowane w 1950 r. przez firm\u0119 W. Biernackiego z Krakowa. Poniewa\u017c po wybudowaniu nowego ko\u015bcio\u0142a misjonarze zam\u00f3wili wi\u0119kszy instrument, dotychczasowe organy zosta\u0142y podarowane szarytkom przez ks. Jana Kowalika i zamontowane w 1988 r. Nietypowa lokalizacja szafy organowej jest rezultatem poszukiwa\u0144 miejsca o najkorzystniejszej akustyce. Instrument jest dziewi\u0119ciog\u0142osowy. Prospekt jednosekcyjny, eklektyczny, o cechach neoroma\u0144skich.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\n

Po lewej stronie w nawie g\u0142\u00f3wnej umieszczono w 2008 r. obraz <\/strong>pisany na wz\u00f3r ikony przedstawiaj\u0105cy pierwsz\u0105 polsk\u0105 b\u0142ogos\u0142awion\u0105 Siostr\u0119 Mi\u0142osierdzia Mart\u0119 Wieck\u0105 z<\/strong>mar\u0142\u0105 w \u015aniatynie na terenie dzisiejszej Ukrainy. Autorami s\u0105 Lew i <\/em>Andrij Demianczuk z Ukrainy.<\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Konserwacja <\/h3>\n\n\n

W 1958 r. odmalowano kaplic\u0119 pod kierunkiem prof. Witolda Chomicza, Kurcza i Stanaszka.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

W latach 1979 \/80 odnawiali ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 bracia Mitkowie.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

W latach 2007\/2008 przeprowadzono gruntown\u0105 renowacj\u0119 z wymian\u0105 wszystkich instalacji i posadzki pod kierunkiem Aleksandra Piotrowskiego (firma AC Konserwacja Zabytk\u00f3w Piotrowski i Kosakowski Sp\u00f3\u0142ka Jawna).<\/p>\n

<\/p>\n

\n